"ตราจักร" สัญลักษณ์แห่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ และรอยประทับบนเงินพดด้วง เนื่องในโอกาส “วันจักรี” 6 เมษายน ร่วมย้อนรอยที่มาของสัญลักษณ์อันศักดิ์สิทธิ์ที่ผนวกคติ “สมมติเทพ” และ "ธรรมราชา" เข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว
จากนามแห่งเกียรติยศ สู่ปฐมบทราชวงศ์ และตราประทับบนพดด้วงพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (ร.1) ทรงนำราชทินนามเดิม “พระยาจักรี” ของพระองค์เองและพระปฐมบรมราชชนก มาสถาปนาเป็นนามราชวงศ์ และทรงใช้ “ตราจักร” เป็นสัญลักษณ์ประจำราชวงศ์ เพื่อแสดงถึงการที่กษัตริย์เป็นองค์อวตารของพระนารายณ์ มีจักรเป็นหนึ่งในอาวุธประจำตัว และสื่อถึงธรรมจักรในคติพุทธที่แสดงว่ากษัตริย์ทรงปกครองแผ่นดินโดยใช้หลักทศพิศราชธรรม
นอกจากนี้ ในรัชกาลที่ 1 ทรงโปรดให้ประทับตราจักรบนเงินพดด้วงเพื่อแสดงสัญลักษณ์การเป็นเงินตราในราชวงศ์จักรี อันสื่อถึงความเจริญรุ่งเรื่องของราชวงศ์ ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพย์ ความเป็นสิริมงคลแก่บ้านเมือง และการแผ่ขยายของพระพุธศาสนา
"จักร" จึงมิใช่เพียงอาวุธ แต่คือหลักชัยแห่งการปกครองที่ทรงใช้ทั้ง "พระเดช" คุ้มครองราษฎร และ "พระคุณ" สร้างความสงบร่มเย็น
พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์ ขอน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ บูรพมหากษัตริยาธิราชเจ้าในพระบรมราชวงศ์จักรีทุกพระองค์
#วันจักรี #ราชวงศ์จักรี #ประวัติศาสตร์ไทย #รัตนโกสินทร์ #ตราจักร #ความรู้ประวัติศาสตร์